Pensioen opbouwen als zzp'er: zo doe je het

Werk je in loondienst, dan bouw je meestal automatisch pensioen op via je werkgever. Als zzp'er gebeurt dat niet: jij bent zelf verantwoordelijk voor wat er straks bovenop je AOW komt. Dat voelt vaak als een ver-van-je-bed-show, maar hoe eerder je begint, hoe minder het je per maand kost dankzij rente op rente.

Waarom pensioen opbouwen als zzp'er niet vanzelf gaat

Als werknemer draagt je werkgever premie af aan een pensioenfonds, vaak zonder dat je er veel van merkt. Als zzp'er val je daarbuiten. Onderzoek van het CBS laat al jaren zien dat een aanzienlijk deel van de zelfstandigen weinig tot geen aanvullend pensioen opbouwt. Je houdt straks alleen de AOW over, die voor de meeste mensen niet genoeg is om je huidige levensstandaard vol te houden.

Optie 1: lijfrente (banksparen of beleggen)

Een lijfrente is een spaar- of beleggingsproduct specifiek voor je pensioen, met belastingvoordeel: de inleg is (tot een bepaald maximum, de jaarruimte) aftrekbaar van je inkomstenbelasting, en je betaalt pas belasting op het moment dat je uitkeert. Er zijn twee smaken: bancair lijfrentesparen (vast rendement, lager risico) en lijfrentebeleggen (hoger verwacht rendement, meer risico). Je jaarruimte bereken je aan de hand van je winst en eventuele bestaande pensioenopbouw.

Optie 2: zelf beleggen buiten pensioenregelingen

Niet iedereen kiest voor een officieel lijfrenteproduct. Je kunt er ook voor kiezen gewoon te beleggen in een los beleggingsdepot, zonder het fiscale label "pensioen". Voordeel: je geld zit niet vast tot je pensioenleeftijd en je bent flexibeler. Nadeel: je mist het belastingvoordeel van de lijfrente-aftrek, en de discipline om het potje niet aan te spreken ligt volledig bij jezelf.

Optie 3: je onderneming of vermogen als pensioen

Sommige zzp'ers zien de verkoopwaarde van hun bedrijf, hun woning (via aflossen of overwaarde) of hun opgebouwde vermogen als pensioenvoorziening. Dat kan werken, maar is risicovoller: de waarde van een onderneming is onzeker en moeilijk te plannen. Het is verstandig dit als aanvulling te zien, niet als enige plan.

Hoeveel moet je opzij zetten?

Een veelgebruikte vuistregel is: begin met 10 tot 15% van je winst structureel te reserveren voor je pensioen, naast je buffer en je belastingreserve. Hoe eerder je begint, hoe minder zwaar dat percentage weegt: begin je op je dertigste, dan werkt rente op rente veel langer in je voordeel dan wanneer je op je vijftigste start.

Vergeet de AOW niet

De AOW blijft de basis van je pensioen, ook als zzp'er. De hoogte hangt af van hoeveel jaar je in Nederland hebt gewoond of gewerkt vóór je AOW-leeftijd. Reken je aanvullende pensioen dus altijd bovenop je verwachte AOW, niet in plaats daarvan.

Lees ook hoe je als zzp'er reserveert voor belasting, wat de AOW-leeftijd voor jou betekent, of ontdek wat FIRE inhoudt als je eerder wilt stoppen met werken.